گروه سیاسی «سراج24»- یکسالی از مذاکرات ایران و 1+5 و تمدیدهای یک باره و دوباره آن در قالب برنامه اقدام مشترک گذشته و با این حال دو طرف به آنچه که میخواستند دست نیافتند و از احتمال دستیابی به توافق نهایی تا اواخر بهمنماه و یا پایان سال 93 میگویند.
دور جدید این گفتگوها در سطح وزیران خارجه ایران و آمریکا در اواخر دی ماه در ژنو برای رسیدن به توافق جامع هستهای برگزار شد. اما در این دور از مذاکرات، مهمتر از گفتگوها، اقدام غیر قابل توجیه وزیر امور خارجه ایران بود؛ اقدامی که برای اولین بار در برابر دیدگان مردم ژنو به نمایش درآمد و محمدجواد ظریف و جان کری، وزیران امور خارجه ایران و آمریکا برای دقایقی در خیابانهای ژنو در کنار یکدیگر قدم زدند. این اقدام ظریف در حالی صورت گرفت که کنگره آمریکا از تلاش برای اعمال تحریم های جدید علیه ایران است و مذاکرات نیز همچنان بدون هیچ پیشرفتی به کار خود ادامه می دهد.
پس از انتشار تصاویر این پیادهروی در رسانههای جهان، در ایران انتقادات زیادی به اقدام وزیر امور خارجه شد. منتقدین با اشاره به سابقه دشمنی آمریکا با ایران و تلاشهای سه دهه گذشته این کشور برای تغییر حکومت در ایران، میگویند مردم ایران و همه مسلمانان جهان که چشم امید به انقلاب اسلامی دارند و ایران را دارای عزت و اقتدار بزرگی میدانند و جمهوری اسلامی را پشت و پناه خود برای مقابله با استکبار جهانی و سلطه آمریکا و صهیونیستها میدانند وقتی میبینند وزیر خارجه کشورمان در کنار وزیر خارجه حکومت شیطان که جز خیانت و جنایت هیچ سابقه دیگری ندارد در حال قدم زدن و گپ زدن و گفتوگو کردن است از ما ناراحت میشوند.
پیادهروی ظریف و کری از آن جهت با انتقادات فراوانی در ایران روبهرو شد که منتقدان این حرکت را یک «زیادهروی» در نحوه مذاکره با آمریکاییها میدانند. یکی از دلایل این انتقادات آن است که به اعتقاد کارشناسان، مذاکرات و مناسبات ایران و آمریکا بهگونهای است که اکنون این آمریکاییها هستند که از هر نوع تماس و مذاکرهای برای تقویت وجهه خود در دنیا استفاده میکنند. به عبارتی این قبیل اقدامات، یک امتیاز بزرگ برای آمریکاییها است. همانگونه که بلافاصله پس از گفتوگوی تلفنی اوباما و روحانی، دفتر اوباما خبر آن را اعلام کرد؛ حالا نیز با نمایش قدم زدن کری و همتای ایرانیاش، آنان به دنبال القای این ادعا هستند که ایران با آنها همراه شده است. البته آمریکاییها بارها نشان دادهاند که بهرغم دریافت این امتیازات اما همواره پاسخ توهینآمیزی به ایران نیز میدهند.
براساس این گزارش، انتقادات به اقدام عیجب و قابل تامل ظریف بدون پاسخ نماند و وزیر خارجه در روز هوای پاک و در متروی تهران، به پرسشهایی درباره این پیاده روی پاسخ داد. او بار دیگر منتقدین را به داشتن نگاه حزبی متهم کرد و گفت: به دلیل این که جلسه صریح و جدی داشتیم شاید نیاز بود که چند دقیقه ای بحث ها متوقف شود و به شکل دیگری ادامه یابد؛ این کارها در بحث های دیپلماسی خیلی طبیعی است؛ ژنو دو ایراد داشت، یکی اینکه هتل باغ و حیاطی نداشت و دیگر اینکه کوچه های کنار هتل که چند دقیقه ای در آن قدم زدیم پر از خبرنگار بود و آنها هم اینگونه سوژه ها و عکس ها را می پسندند. پرداختن بیش از اندازه به این حواشی کمکی نمی کند؛ حرکتی که آنجا شد بدون حاشیه سازی بود و فقط به دلیل این بود که مذاکرات از حالت تنش آلودی که پیدا کرده بود، خارج شود تا بتوان با استفاده از هوای پاک مقداری فضای مذاکرات تغییر پیدا کند. فکر می کنم دوستانی که بیش از ظرفیت موضوع در این زمینه استفاده سیاسی می کنند اشکالی ندارد، ما آمادگی داریم که دوستان استفاده سیاسی کنند».
اما واکنش به انتقادات بدینجا ختم نشد و محمدباقر نوبخت سخنگوی دولت در نشست خود با خبرنگاران بدون اشاره به قبحشکنی صورت گرفته و در پاسخ به اینکه این پیادهروی انتقادات فراوانی را به دنبال داشته، گفت: مثلا اینکه چرا پیاده رفتهاند و سوار ماشین نشدهاند.
او حتی تلقی ضعف دیپلماسی به جهت پیاده روی با آمریکا را موضوعی خیلی سخیف دانست و افزود: عدهای چون میبینند مذاکرات با جدیت و قاطعیت دنبال میشود به این مسائل میپردازند. اما باید بدانند که این نوع واکنشها جایی در بین مردم ندارد.
به گزارش «سراج24»، در روابط بینالملل مهمترین اصل «هزینه-فایده» در روابط است. همه کشورها نیز به این اصل پایبند هستند و تلاش می کنند در رابطههای برقرار شده، با بررسی اصل هزینه و فایده، از شدت هزینهها بکاهند و بر فایدهها و منفعتها بیفزایند. براساس این اصل اگر بخواهیم پیادهروی آقای ظریف و جان کری را تحلیل کنیم، متوجه سود و یا ضرر این قبحزدایی خواهیم شد. 6 روز پس از دیدار دوجانبه و پیادهروی سرمستانه دو وزیر خارجه، باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا به کنگره رفت تا ششمین نطق سالانه خود را انجام دهد. رئیسجمهور آمریکا در این سخنرانی گفت: ما تا بهار فرصت داریم درباره توافق کامل با ایران که این کشور را از دسترسی به سلاح هستهای بازمیدارد و امنیت آمریکا و متحدانش از جمله اسرائیل را تامین میکند، گفتوگو کنیم.
باراک اوباما بدون توجه به مذاکرت یکسال گذشته و پیادهروی ظریف و کری، تاکید کرد: هیچ تضمینی برای موفقیت مذاکرات وجود ندارد و من همه گزینهها را برای منع ایران از دستیابی به سلاح هستهای روی میز حفظ میکنم. اوباما به اعضای کنگره توضیح داد که تحریمها در شرایط فعلی به زیان آمریکاست بهخاطر آنکه در اذهان عمومی، این آمریکاست که عامل شکست مذاکرات معرفی میشود و به تبع آن پایبندی سایر کشورها به تداوم تحریم، از بین خواهد رفت اما اوباما در ادامه اظهاراتش از اعتقاد خود به استفاده از گزینه نظامی علیه ایران گفت. او اظهار داشت: مردم آمریکا از ما انتظار دارند تنها بهعنوان گزینه آخر به سراغ جنگ برویم و من قصد دارم به این رویکرد عاقلانه وفادار بمانم.
اکنون این سوال مطرح است که در شرایطی که براساس نص صریح برنامه اقدام مشترک طرف غربی به هیچ عنوان حق تحریم ایران را نداشت، چگونه بیش از صد تحریم علیه ایران به تصویب رسید؟ چرا آقای ظریف در اولین دوره تحریمها، آنان را مخالف توافق ژنو ندانست تا اینکه در نهایت وزارت خارجه روسیه در بیانیهای این تحریمها را مخالف روح توافق دانست؟ اساسا دستگاه دیپلماسی ایران در برابر تحریمها جز «تاسف خوردن» اقدام دیگری کردهاند که اکنون بنای پیاده روی را با آمریکا میگذارند؟ این شکسته شدن خطوط قرمز تا کجا ادامه پیدا خواهد کرد؟ آیا همین مذاکرات نبود که اکنون قیمت نفت را به بشکهای 40 دلار رسانده است؟ دولت و دستگاه دیپلماسی کشور تا کجا بنا دارد در عقبنشینی پیش دستی کند؟ مرز دولت برای صیانت از دستاوردهای هسته ای کجاست و چرا علیرغم اینکه برنامه اقدام مشترم اجازه داده اورانیوم با غنای 5 درصدی که در گذشته تولید شده، باقی بماند، ایران در اقدامی بی سابقه و در اقدامی غیرقابل توجیه بخشی از آن را به اکسید تبدیل کرده است؟
